Cyfry rzymskie od 1 do 80

Potrzebujesz liczby większej niż 80? Użyj kalkulatora.

Schemat

Od 1 do 80 wystarczą znaki w liczbie 4: I (1), V (5), X (10) i L (50).
Z odejmowaniem zapisuje się 24 z 80 liczb: każdą, która w którymś rzędzie ma cyfrę 4 lub 9, np. 4 (IV), 9 (IX) i 40 (XL).
Każda liczba to jej dziesiątki, a po nich jedności, czytane od lewej do prawej: 77 (LXXVII) to LXX + VII, a 44 (XLIV) to XL + IV.
Najdłuższe zapisy (liter: 7) to XXXVIII (38) i LXXVIII (78).

Klocki

Każdą liczbę z tej tabeli składa się z tych klocków, od największego rzędu do najmniejszego.

Klocki
Cyfra	Jedności	Dziesiątki
1	I 1	X 10
2	II 2	XX 20
3	III 3	XXX 30
4	IV 4	XL 40
5	V 5	L 50
6	VI 6	LX 60
7	VII 7	LXX 70
8	VIII 8	LXXX 80
9	IX 9	—

Częste błędy

Źle: IL

Dlaczego 49 nie zapisuje się jako IL?

Odejmować można tylko I, X i C, i tylko od dwóch kolejnych znaków (IV, IX, XL, XC, CD, CM). Poprawna forma to XLIX: XL (40) + IX (9).

Źle: ~~XXXX~~

Dlaczego 40 nie zapisuje się jako XXXX?

Ten sam znak może stać obok siebie najwyżej trzy razy. Poprawna forma to XL: L − X.

Źle: ~~XXC~~

Dlaczego 80 nie zapisuje się jako XXC?

Przed większym znakiem może stać tylko jeden mniejszy. Poprawna forma to LXXX: L + X + X + X.

Jak je zapamiętać

Zasady stojące za każdym wierszem wyjaśnia poradnik jak działają cyfry rzymskie.

Sprawdź się

Pięć liczb z tej tabeli. Odpowiedz w myślach, a potem odsłoń odpowiedź.

1.Jak zapisać 79?Pokaż odpowiedź
LXXIX
2.Jaka to liczba: XLVII?Pokaż odpowiedź
47
3.Jak zapisać 78?Pokaż odpowiedź
LXXVIII
4.Jaka to liczba: V?Pokaż odpowiedź
5
5.Jak zapisać 54?Pokaż odpowiedź
LIV

Częste pytania

Które liczby od 1 do 80 zapisuje się z odejmowaniem?

24 z 80: każda liczba, która ma 4 lub 9 w rzędzie jedności, dziesiątek albo setek. Pierwsze to 4 (IV), 9 (IX), 14 (XIV) i 19 (XIX), ostatnia to 79 (LXXIX).

Jaki jest najdłuższy zapis rzymski od 1 do 80?

XXXVIII (38) i LXXVIII (78); każdy z nich ma tyle samo liter: 7.